Arab en Yigal: hoop op vrede voor Palestina en Israël

ArabAraminYigalElhananPalestijnIsraeliDT6 (2)Woensdagavond 11 november brachten we Arab Aramin (21) en Yigal Elhanan (22) naar de luchthaven. De twee jonge vredesactivisten waren 6 dagen in België op uitnodiging van Wakker voor Vrede dat van 2014 tot 2018 de honderdste verjaardag van de Groote Oorlog in een actueel perspectief plaatst. Arab en Yigal behoren tot The Parents Circle, een Palestijns-Israëlische organisatie van families die in het conflict tussen beide volkeren een familielid verloren. Arabs zusje Abir werd voor de schoolpoort neergeschoten door een Israëlische soldaat, Yigal verloor zijn zusje Smadar bij een Palestijnse zelfmoordaanslag. De meer dan 600 families die zich in The Parents Circle verenigen, weigeren het pad van wraak en vergelding te kiezen, maar bepleiten verzoening en geweldloosheid. Ze doen dat onder meer door van onderuit dialoog op gang te brengen tussen gewone mensen uit beide kampen. Hun keuze en aanpak zijn allerminst vanzelfsprekend. Ze moeten op de eerste plaats opboksen tegen onbegrip in hun eigen gemeenschap. Arab en Yigal brachten op diverse plaatsen met grote waardigheid, kracht en authenticiteit hun getuigenis. Hoe hun zusje geen dag uit hun gedachten weg te branden is. Hoe de dagdagelijkse realiteit in hun land veeleer aanzet tot haat dan tot verzoening. Hoe hun ouders – zelf vredesactivisten – hen behoedden voor verkeerde keuzes. Hoe een vreedzame oplossing vandaag verder lijkt dan ooit. Hoe zij toch – niet naïef, wel volhardend – blijven geloven dat geweldloosheid en dialoog de enige weg zijn om tot vrede te komen.
Hun boodschap maakte grote indruk: in scholen, aan de universiteit, in de kamercommissie Buitenlandse Zaken en in het bijzonder tijdens de vredeswake in Langemark, waar meer dan 600 mensen – onder wie heel wat jongeren – hen met een staande ovatie in de armen sloten.
Op hun laatste dag in België, 11 november, namen we hen mee naar Vladslo, naar het treurend ouderpaar van Käthe Kollwitz. Na het verlies van haar zoon Peter kwam de kunstenares tot het inzicht dat de dood van zoveel jonge mensen zinloos was geweest. In haar beroemde beelden bracht ze het verdriet van ouders om een verloren kind op weergaloze wijze tot uitdrukking. Zoals het treurend ouderpaar in al zijn sereniteit en kracht oproept tot een wereld zonder geweld en oorlog, zo zetten de ‘bereaved families’ van The Parents Circle hun pijn en verdriet om in de moed en vastberadenheid waarmee ze opkomen voor verzoening en vrede. Arab en Yigal hadden geen woorden nodig om Käthe Kollwitz te begrijpen.
En dan was er nog tijd voor een beetje toerisme: een wandeling door Brussel, langs het Koninklijk Paleis naar de Grote Markt. Genieten van een warme chocolade en een Brusselse wafel. En aan dat tafeltje in Den Coninck van Spaignien, wordt plots pijnlijk duidelijk hoe rauw de werkelijkheid kan zijn. Arab krijgt een bericht op zijn smartphone: zijn vriend Mahmoud, 21-jarige student rechten, is een uur geleden tijdens een manifestatie in Ramallah in het hoofd geschoten door Israëlische soldaten. Hij ligt zwaargewond in het ziekenhuis. Arab is totaal ontredderd en gaat koortsachtig op zoek naar nieuws. Wij wensen Den Coninck van Spaignien en zijn Brusselse wafel naar de maan…
We besluiten nog wat te wandelen, zonder verder doel, en proberen Arab wat steun en troost te bieden. Dan wisselen Yigal en Arab wat uit in het Hebreeuws. Yigal vraagt of er een moskee is in de buurt. De Grote Moskee van Brussel is niet ver. Arab gaat er even biddend in gesprek met zijn god. En als een herboren mens, hij straalt het uit, verlaat hij het gebedshuis. “Ik heb mijn pijn kunnen delen, ik heb vertrouwen in een goede afloop.” De fijngevoeligheid van Yigal (die zelf niet religieus is) en het geloof van Arab laten een onuitwisbare indruk na.
Of zoiets hem niet kwaad en opstandig maakt, vragen we. En hoe moeilijk het dan is om geweld niet met geweld te beantwoorden. “Geweld lost niets op. Er is geen andere weg naar vrede dan de geweldloze. We moeten leren elkaar als mensen te zien, dat is de sleutel. Daar wil ik blijven aan werken.” In Yigal heeft Arab alvast een sterke bondgenoot.
Is de situatie in Palestina en Israël vandaag uitzichtloos? Ja. Is hoop gewettigd dat het toch ooit goed komt? Zeker. “We hebben het voorrecht niet om de hoop te verliezen,” zegt Yigal, naar zijn vader Rami. Wie deze jongeren hoort en ziet, heeft inderdaad dat voorrecht niet.
We vernamen intussen dat Arabs vriend Mahmoud aan zijn verwondingen overleden is. Arab liet ons weten dat het niet eenvoudig is om te blijven geloven in een toekomst zonder angst om geliefden te verliezen.