Een nieuwe impuls aan het vredeswerk. Dat is het prachtige resultaat van de huldigingsplechtigheid van donderdagavond 8 december 2016 in de Sint-Pietersabdij in Gent. In het historisch kader van deze statische abdij kwamen laureaten Peter Peene, Jessika Devlieghere & Shadi Zmorrod en Babs Mertens goed tot hun recht. Als men bedenkt dat een deel van de vroegere abdij tijdens de Franse bezetting werd afgebroken om plaats te maken voor militaire oefenterreinen, dan gluurt de symboliek van een avond als deze om de hoek.

Annemarie Gielen, algemeen directeur van Pax Christi Vlaanderen, heette iedereen welkom, meer in het bijzonder de te benoemen Ambassadeurs voor de Vrede, de aanwezige al benoemde Ambassadeurs, en burgemeester Wyffels en schepen Soete van Langemark. Het was de 18e keer dat Pax Christi Vlaanderen zo’n huldiging organiseert en na al die jaren bleek het nog steeds mogelijk om nieuwe kandidaten te vinden, zo zei Annemarie. Ze verwees naar die andere grote Vredesprijs – de Nobelprijs – die zaterdag 10 december zal worden uitgereikt aan President Santos van Colombia.

VRT-journaliste Phara de Aguirre ging tijdens het vervolg van de avond in gesprek met alle laureaten. Elk interview werd ingeleid door een filmpje of beeldcompilatie, als kennismaking met het werk van de Ambassadeurs voor de Vrede.

Wakker voor vrede

Peter Peene van ‘Wakker voor Vrede’ en ‘Vredeswakes Langemark’ mocht de spits afbijten. Hij vertelde hoe hij enkele jaren geleden begon aan het initiatief dat later Vredeswakes Langemark 2014-2018 zou worden vanuit de vraag hoe het nu, honderd jaar na de Eerste Wereldoorlog, staat met de vrede. Hij plantte hier en daar een zaadje en vandaag coördineert hij een enorme vrijwilligersploeg van wel honderd mensen die van de twaalf vredeswakes telkens opnieuw indrukwekkende evenementen maken. Inspiratie putte Peter uit het ‘politiek avondgebed’ van Dorothee Sölle, die in de jaren zestig samenkomsten organiseerde in Duitsland om stil te staan bij onrecht. Tijdens deze bijeenkomsten werd bezinning gekoppeld aan actie. Dat was wat Peter ook wilde bereiken: niet alleen stilstaan bij het onrecht en geweld van honderd jaar geleden en van vandaag, maar ook op zoek gaan naar de uitdaging om daar iets aan te doen. Samen met de stuurgroep werden 12 thema’s vastgelegd, zodat er 3 wakes per ‘oorlogsjaar’ aan bod zouden komen. Tijdens die wakes komt steeds een deskundige aan bod, enkele getuigen, veel muziek en voordrachtkunst maar dus ook telkens een opdracht.

Peter droomt er dan ook van dat deze wakes in 2018 niet zomaar zonder meer zullen aflopen. Als er voldoende animo is bij de mensen waarmee hij deze wakes organiseert, wil hij graag verder blijven werken aan initiatieven die mensen in beweging brengen.

Oed-speler Tarek Alsayed Yahya en nay-speler Tammam Alramadan, allebei Syrische muzikanten, luisterden de viering muzikaal op, met korte optredens tussen de interviews door. Tarek stelde kort hun repertoire voor. Hun muziek is deels gebaseerd op traditionele Syrische melodieën, waarop Tammam en Tarik verder improviseren. Zij zijn zelf nog maar twee en drie jaar in België en willen via de muziek aantonen dat Syrië meer te bieden heeft dan oorlog.

Palestijnse Circusschool

De tweede laureaat is een echtpaar: Jessika Devlieghere en Shadi Zmorrod. Zij richtten in 2006 de ‘Palestijnse Circusschool’ op in Ramallah. Via Skype-verbinding hadden we tijdens de viering even rechtstreeks contact met Shadi in Palestina. Hij gaf toe aanvankelijk verbaasd te zijn dat hij de titel ‘Ambassadeur voor de Vrede’ meekreeg. Veel vrede valt er in zijn leefwereld en in Palestina namelijk niet te rapen… Shadi gaf mee dat die vrede vooral een innerlijke beleving is. ‘Als ik niet op mijn 12de in contact was gekomen met cultuur, met theater, dan was ik misschien ook een andere weg ingeslagen, een militant geworden’. Nu wil hij kinderen en jongeren via de training en de optredens met het circus vooral innerlijke vrede bieden. ‘Palestijnen willen ook in vrede leven, wij hebben ook recht op een leven, wij hebben ook hoop en dromen’, klonk het nog vanuit Ramallah.

Jessika Devlieghere vertelde in het interview met Phara de Aguirre hoe haar bekommernis voor het Midden-Oosten na reizen naar Libanon vanaf 1989 en een bezoek aan vluchtelingenkampen aldaar groeide. In 2005 ging zij uiteindelijk in Palestina wonen. Zij herhaalde dat de titel hen eerst vragen deed stellen. ‘Waar moesten wij hier het concept vrede gaan zoeken? Het staat zover af van ons dagelijks bestaan…’. Het was voor hen beiden een reden om het begrip voor zichzelf te herdefiniëren. Met het circus krijgen de kinderen en jongeren, die van september tot mei wekelijks, of een paar keer per week komen oefenen, een basis van vertrouwen, een manier om de controle terug te krijgen en in team te leren werken. Waarom uitgerekend circus? ‘Circus heeft een soort lichtheid’, zei Jessika. ‘Het heeft voor kinderen en jongeren toch altijd iets vrolijks. Je ziet ook op de beelden hoe ze zweven. Het is moeilijk uit te leggen, maar je merkt gewoon aan de kinderen hoe zij, na vijf, zes maanden, beseffen dat het ook anders kan in het leven.’

Jessika sprak voorts over hun medewerker Mohammed Abu Sakha, die ondertussen al meer dan een jaar ‘administratief is aangehouden’. Niemand weet waarom en voor hoelang nog, want zijn dossier is gesloten. Het beroep tegen zijn aanhouding is al verschillende keren geseponeerd, de laatste keer op maandag 5 december. De nieuwe Ambassadeur voor de Vrede deed tijdens de viering dan ook een oproep om de ‘administratieve detentie’ in Israël bij onze politici aan te kaarten, en samen met andere mensenrechtenorganisaties op te volgen. Jessika besloot met haar ‘naïeve grote droom’: dat er nog honderdduizenden kinderen naar de circusschool zouden komen, en dat die een baken van leven kan blijven voor kinderen die nauwelijks vooruitzichten hebben.

Dialoog met moslims als inspiratiebron

Barbara ‘Babs’ Mertens, de derde Jongerenambassadeur van Pax Christi Vlaanderen, vertelde hoe haar interesse voor Syrië ontstond. Als historicus en na studies Cultureel Management kwam zij via haar werk bij de inburgeringsdienst voor de stad Antwerpen veel in contact met moslims, onder meer als collega’s. Die contacten werden steeds diepgaander, en wekten bij haar ook meer interesse en vragen naar eigen zingeving. Die zoektocht naar meer diepgang, naar de essentie, leidde haar uiteindelijk naar het woestijnklooster van Deir Mar Moussa, Syrië, waar de Italiaanse jezuïet Paolo Dal’Oglio en zijn monnikengemeenschap al decennialang goede contacten onderhielden met de moslimburen. ‘Paolo was een man van de dialoog. Een man die mensen met open hart tegemoet trad’. Dal’Oglio werd en blijft haar grote inspiratiebron, ook na zijn verdwijning in Raqqa, in 2013. ‘Wellicht was het precies zijn drang naar dialoog, naar bemiddeling, ook met radicale groepen, die hem uiteindelijk noodlottig zijn geworden’, zei Babs, ‘Hij ging altijd uit van een sympathiek vooroordeel’. Haar eigen droom: ‘Uiteraard wil ik eerst en vooral dat de situatie in Syrië beter wordt. Dat mensen opnieuw een leven kunnen opbouwen. Dat zij terug een thuishaven vinden, waar zij elkaar kunnen ontmoeten en kunnen herbronnen’. ‘Voorts hoop ik dat ik zelf ook een zaadje kan planten bij anderen, zoals Paolo bij mij heeft gedaan’.

Voorzitter Michel De Samblanx sloot de avond af met een dankwoord aan de Ambassadeurs voor de Vrede, aan Phara de Aguirre voor de fijne gesprekken en aan het talrijk opgekomen publiek. Voor mensen die wantrouwig of afkerig staan tegenover vluchtelingen, had Michel ook nog een boodschap. Hij wees daarvoor naar de mooie inbreng van de twee Syrische musici. ‘Zij zijn het levende bewijs hoe vluchtelingen een enorme creatieve verrijking voor onze samenleving kunnen betekenen’, zei de voorzitter. Een waardevolle eindnoot van een deugddoende viering.

Bron: www.paxchristi.be
Foto’s: Anne Vansteelandt